Met deze calculator kun je het tegellijm verbruik per m² berekenen voor het plaatsen van keramische tegels en porcellanato op wanden en vloeren. De schatting houdt rekening met het oppervlak, de vertanding van de lijmkam, het specifieke lijmverbruik, de aanbrengmethode en een materiaalreserve.
De uitkomst geeft de totale hoeveelheid droge tegellijm in kilogrammen en het overeenkomstige aantal zakken van het gekozen gewicht. Zo kun je de materiaalinkoop voor tegelwerk plannen.
Equivalente lijmlaagdikte. Een getande lijmkam vormt evenwijdige lijmrillen met open ruimten ertussen. Het aangebrachte volume is daardoor kleiner dan dat van een doorlopende laag met dezelfde dikte als de tandhoogte. Het model gaat uit van vierkante tanden, even brede rillen en tussenruimten en een lijmkam onder een hoek van 45°.
De tussenruimten worden meegenomen met de factor 0,5 en de hellingshoek met sin(45°) ≈ 0,7071. Het product is ongeveer 0,35355. Daarmee wordt de dikte berekend van een gesloten laag met hetzelfde lijmvolume.
t = z × 0,5 × sin(45°) ≈ z × 0,35355
Hier is z de tandmaat in millimeters en t de equivalente dikte van de doorlopende laag in millimeters. Bij een tand van 8 mm geldt t ≈ 2,83 mm. Bij het aandrukken van de tegel spreiden de rillen zich uit, maar het totale aangebrachte lijmvolume verandert nauwelijks.
Totale lijmmassa. De equivalente laagdikte wordt vermenigvuldigd met het te betegelen oppervlak en het specifieke verbruik van de droge mortel. Daarna worden de aanbrengmethode en de materiaalreserve verrekend.
M = A × t × q × k × (1 + r / 100)
In de formule is M de lijmmassa in kg, A het oppervlak in m2, t de equivalente dikte in mm, q het verbruik in kg/m2 per 1 mm doorlopende laag, k de aanbrengfactor en r de reserve in procenten.
De aanvankelijke tandmaat is afhankelijk van het tegelformaat en de plaatsing op wand of vloer. Voor vloeren wordt vaak een grotere vertanding gebruikt om voldoende lijmcontact te verkrijgen.
De calculator gebruikt de volgende indicatieve beginwaarden:
Dit zijn uitgangsschattingen, geen verplichte voorschriften. De geschikte tandmaat hangt ook af van de vlakheid van de ondergrond, het tegelformaat en de instructies van de lijmfabrikant. Als je de tandmaat handmatig wijzigt, wordt die waarde voor de berekening gebruikt.
Verbruik per millimeter. Dit is de massa droge lijm die nodig is voor 1 m2 met een doorlopende laag van 1 mm dik. De standaardwaarde is 1,15 kg/m2/mm. Het is een schatting die kan worden vervangen door de productwaarde van de gekozen tegellijm.
Het verbruik hangt af van de samenstelling en dichtheid van de mortel. Een verbruikswaarde van de fabrikant in kg/m2 voor een bepaalde lijmkam mag niet rechtstreeks worden ingevuld als verbruik per millimeter doorlopende laag, omdat de grootheden verschillend zijn.
Standaard aanbrengen. De lijm wordt met een lijmkam op de ondergrond aangebracht. De factor is 1,00, waardoor het basisverbruik gelijk blijft.
Dubbel verlijmen. Lijm wordt zowel op de ondergrond als op de achterzijde van de tegel aangebracht. De factor 1,25 verhoogt de berekende hoeveelheid met 25%. Het verbruik wordt niet verdubbeld, omdat de extra laag meestal dunner is.
Materiaalreserve. Er wordt een percentage toegevoegd voor verliezen bij mengen en aanbrengen en voor kleine afwijkingen van het verwachte verbruik. De standaardreserve is 5%, oftewel factor 1,05.
Neem 20 m2 tegelwerk, een tandmaat van 8 mm, een verbruik van 1,15 kg/m2/mm, standaard aanbrengen en 5% reserve.
M = 20 × 8 × 0,35355 × 1,15 × 1,00 × 1,05 ≈ 68,31 kg
Aantal zakken. De totale massa wordt gedeeld door het gewicht van één zak. Bij zakken van 25 kg is dat 68,31 / 25 ≈ 2,73 zakken.
Het aantal zakken wordt naar boven afgerond op één decimaal: 2,73 → 2,8. Hele getallen worden zonder overbodige nul achter de komma getoond. Voor de aanschaf van volledige zakken moet je naar boven afronden op een heel getal: in dit voorbeeld 3 zakken van 25 kg.
EN 12004-1 - Lijmen voor keramische tegels. Eisen, beoordeling en verificatie van de prestatiebestendigheid, classificatie en markering. Deze norm legt prestatie-eisen en klassen van tegellijmen vast. Controleer de geschiktheid van een product aan de hand van de technische documentatie.
EN 14411 - Keramische tegels. Definities, classificatie, eigenschappen, beoordeling en verificatie van de prestatiebestendigheid en markering. Deze norm behandelt de indeling en eigenschappen van keramische wand- en vloertegels.
Deze normen ondersteunen de materiaalkeuze, maar geven geen universeel lijmverbruik voor alle producten en tegelformaten. De berekening is gebaseerd op een geometrische benadering en de ingestelde verbruikswaarde en blijft indicatief.
Een lijmkam laat rillen met tussenruimten achter, waardoor minder lijm wordt aangebracht dan bij een volle laag van dezelfde hoogte. De hoek van de lijmkam verkleint de hoogte van de rillen verder. Bij vierkante tanden en een hoek van 45° komt 8 mm vertanding overeen met een doorlopende laag van ongeveer 2,83 mm.
Het hangt af van de vlakheid van de ondergrond, de tandvorm, de aanbrenghoek en de lijmeigenschappen. Oneffenheden kunnen extra lijm vragen die niet in het geometrische model is opgenomen. Gebruik voor een nauwkeurigere schatting de verbruikswaarde van je gekozen product.
Bij grote tegels en porcellanato wordt deze methode vaak gebruikt om het lijmcontact aan de achterzijde te verbeteren. Of dit nodig is, hangt af van het formaat, de plaatsingsomstandigheden en de instructies van de fabrikant. De calculator rekent 25% extra, maar de werkelijke toename kan afwijken.
Vloertegels vragen vaak een vollediger contact met de lijm, waardoor een grotere vertanding bij hetzelfde formaat geschikt kan zijn. Ook ondergrondvlakheid, tegelsoort en lijmeigenschappen zijn van belang. Een bekende tandmaat kun je direct invoeren.
Het decimale getal toont de geschatte behoefte ten opzichte van het gewicht van de gekozen zak. Zo komt 2,8 zakken van 25 kg overeen met ongeveer 70 kg lijm. Je koopt 3 hele zakken, maar het decimale resultaat laat de behoefte zien zonder meteen op hele verpakkingen af te ronden.