Metoda obliczania wytrzymałości belki
Ten kalkulator sprawdza belkę pod względem wytrzymałości na zginanie i na ścinanie. Wyznacza maksymalne siły wewnętrzne dla wybranego schematu statycznego i obciążenia. Następnie oblicza naprężenia w przekroju krytycznym i pokazuje margines bezpieczeństwa dla każdego kryterium.
Obliczenia są dostępne dla stali i drewna. Wykorzystywane są wbudowane wartości liczbowe wytrzymałości materiału, gęstości oraz współczynniki schematów statycznych.
Wskazówki i zalecenia
Podejście obliczeniowe. Obliczenia opierają się na klasycznym modelu belki i sprawdzeniach naprężeń. Powiązane dokumenty Eurokodu: EN 1990 (Podstawy projektowania konstrukcji), EN 1991-1-1 (Oddziaływania na konstrukcje), EN 1993-1-1 (Konstrukcje stalowe), EN 1995-1-1 (Konstrukcje drewniane).
Przeliczanie jednostek obciążenia. W razie potrzeby obciążenie jest przeliczane między kN i kg stałym współczynnikiem:
1 kN = 101.971621 kg
Jest to potrzebne, aby obciążenie zewnętrzne i ciężar własny można było zsumować w spójnych jednostkach wewnętrznych.
Obliczeniowa wytrzymałość R. Sprawdzenia wykorzystują wartość R w MPa. Kalkulator przyjmuje R z wbudowanych wartości wybranych na liście materiału.
Stal. Wbudowane wartości (MPa): S235 = 197, S275 = 231, S355 = 298, S420 = 353.
Drewno. Wbudowane wartości bazowe (MPa): C16 = 8.62, C24 = 12.92, C30 = 16.15.
Współczynnik 1.26. Tylko dla pełnego przekroju kołowego z drewna kalkulator stosuje R = Rbase · 1.26. Dla pozostałych typów przekrojów drewnianych stosuje R = Rbase.
Ciężar własny. Ciężar własny jest dodawany do obciążenia jako obciążenie równomiernie rozłożone wzdłuż długości belki. Stosowane gęstości:
- drewno:
ρ = 700kg/m3 - stal:
ρ = 7850kg/m3
Geometria przekroju. Z wymiarów przekroju kalkulator wyznacza pole A (mm2), moment bezwładności I (mm4) oraz wskaźnik wytrzymałości przekroju W (mm3). Te wielkości decydują o naprężeniach dla danego momentu zginającego i siły tnącej.
Dla pełnego przekroju kołowego stosowane są standardowe wzory:
I = π·d4/64
W = π·d3/32
Maksymalny moment zginający M. Dla obciążenia równomiernie rozłożonego (w tym ciężaru własnego) kalkulator stosuje współczynnik schematu m i oblicza:
M = q · L2 · m
Współczynnik m jest wybierany z wbudowanego zestawu: 0.08333333, 0.125, 0.125001, 0.5 (w zależności od schematu).
Dla obciążenia skupionego stosowany jest współczynnik schematu oraz składnik od ciężaru własnego:
M = P · L · k + Mg
Gdzie k jest wybierany z: 1/4, 5/32, 1/8, 1 (w zależności od schematu), a Mg to wkład ciężaru własnego.
Maksymalna siła tnąca V. Dla obciążenia równomiernie rozłożonego kalkulator używa zależności w postaci V = q · L · kV. W obliczeniach stosuje kV = 1/2 lub kV = 1 (w zależności od schematu). Dla obciążenia skupionego V jest wyznaczana współczynnikami schematu jako część P.
Sprawdzenie na zginanie. Naprężenie normalne od zginania oblicza się jako:
σ = M / W
Warunek nośności na zginanie: σ ≤ R. Margines bezpieczeństwa na zginanie jest pokazywany w procentach względem granicy R.
Sprawdzenie na ścinanie. Naprężenie ścinające τ jest obliczane z siły tnącej V i geometrii przekroju. Porównanie wykorzystuje granicę R · KRs, gdzie współczynnik zależy od materiału:
- drewno:
KRs = 0.10 - stal:
KRs = 0.58
Warunek na ścinanie: τ ≤ R · KRs. Margines bezpieczeństwa na ścinanie jest pokazywany w procentach względem granicy R · KRs.
Sprawdzenie łączone (zginanie + ścinanie). Dla niektórych typów przekrojów kalkulator dodatkowo oblicza naprężenie równoważne:
σeq = √(σ2 + 4·τ2)
I porównuje je z granicą:
σeq ≤ 0.87 · R
Celem jest uwzględnienie wpływu znacznego ścinania na ogólny poziom naprężeń. Jeśli dla wybranego schematu kalkulator zakłada, że maksymalny moment i maksymalne ścinanie nie występują w tym samym przekroju, może wskazać, że sprawdzenie łączone nie jest wymagane.
Uproszczone sprawdzenie smukłości profili. Dla dwuteowników i ceowników kalkulator ocenia smukłość z użyciem E = 206000 MPa. Dla półki stosuje wyrażenie graniczne:
Yf,lim = 0.5 · √(206000 / R)
Dla środnika stosowany jest także próg 2.5. Jeśli warunek nie jest spełniony, jest to praktyczna wskazówka, że profil jest zbyt smukły dla wybranej wytrzymałości materiału.
FAQs
Jakie wartości R kalkulator wykorzystuje do porównania naprężeń?
Kalkulator porównuje z R w MPa. Dla stali: 197, 231, 298, 353 (S235/S275/S355/S420). Dla drewna: 8.62, 12.92, 16.15 (C16/C24/C30). Dla pełnego kołowego przekroju drewnianego stosuje R = Rbase · 1.26.
Dlaczego sprawdzenia na zginanie i na ścinanie są pokazane osobno?
Zginanie jest określone przez moment M i daje naprężenie σ. Ścinanie jest określone przez siłę V i daje naprężenie τ. W zależności od rozpiętości, schematu i obciążenia kryterium decydujące może być różne.
Jak w obliczeniach uwzględniany jest ciężar własny belki?
Ciężar własny jest obliczany z pola przekroju, długości belki i gęstości ρ. Następnie jest przeliczany na obciążenie równomiernie rozłożone i dodawany do obciążenia zewnętrznego, aby M i V były liczone z uwzględnieniem ciężaru belki.
Co oznaczają współczynniki schematu 0.125, 0.08333333, 1/4 i inne?
Są to wbudowane współczynniki dla typowych schematów statycznych. Określają, jak z obciążenia i rozpiętości wyznaczane są maksymalny moment i maksymalna siła tnąca. Kalkulator wybiera współczynnik dla schematu i podstawia go do wzorów dla M i V.
Dlaczego stosuje się sprawdzenie łączone σeq i co oznacza 0.87?
Uwzględnia ono wpływ ścinania na ogólny poziom naprężeń, gdy zginanie i ścinanie działają jednocześnie. Naprężenie równoważne liczy się jako σeq=√(σ²+4·τ²) i porównuje z granicą 0.87·R, którą kalkulator stosuje jako dodatkowe kryterium.