Ten kalkulator wyznacza geometrię prostych schodów jednobiegowych na wyższą kondygnację na podstawie wymiarów otworu, liczby stopni oraz parametrów policzka, stopni, podstopnic i poręczy. Nadaje się do wstępnego doboru proporcji schodów, oceny komfortu chodzenia oraz uzyskania głównych wymiarów potrzebnych do wykonania konstrukcji drewnianej lub stalowej.
Obliczenie koncentruje się na geometrii i układzie. Pomaga skoordynować wysokość stopnia, głębokość stopnia, kąt nachylenia, wymiary policzka i długość poręczy, ale nie zastępuje odrębnej weryfikacji nośności, mocowań, balustrad i detali połączeń w projekcie końcowym.
Schemat podstawowy. Obliczenie opiera się na wysokości między kondygnacjami H w mm, poziomej długości otworu L w mm, szerokości schodów B w mm, liczbie górnych stopni n, grubości stopnia t w mm, nosku stopnia o w mm oraz szerokości policzka lub bocznego elementu nośnego k w mm. Jeżeli uwzględniono podstopnice, brana jest pod uwagę również ich grubość r w mm.
Liczba podniesień. Najpierw wyznaczana jest liczba podniesień N. Jeżeli górny stopień znajduje się na poziomie górnej kondygnacji, wtedy N = n. Jeżeli górny stopień znajduje się poniżej poziomu górnej kondygnacji, wtedy N = n + 1. Wpływa to zarówno na wysokość jednego podniesienia, jak i na wysokość podstopnicy.
Wysokość stopnia. Wysokość jednego stopnia oblicza się przez podzielenie całkowitej wysokości przez liczbę podniesień:
h = H / N
Znaczenie tego wzoru polega na tym, że cała wysokość między kondygnacjami jest równomiernie rozdzielana między wszystkie podniesienia schodów.
Poziomy rozwój na jeden stopień. Poziomy rozwój jednego stopnia określa się jako długość otworu podzieloną przez liczbę górnych stopni:
a = L / n
Jest to podstawowy rzut poziomy jednego stopnia bez noska i bez grubości podstopnicy.
Końcowa głębokość stopnia. Wartość używana do oceny komfortu chodzenia obliczana jest jako suma podstawowego rzutu, noska oraz grubości podstopnicy, gdy podstopnice są uwzględnione:
b = a + o + r
Znaczenie tego wyniku polega na tym, że kalkulator pokazuje rzeczywistą konstrukcyjną głębokość stopnia widoczną i używaną w gotowych schodach.
Kąt nachylenia schodów. Kąt nachylenia wyznacza się z relacji między wysokością stopnia a poziomym rozwinięciem:
α = arctan(h / a)
Im większa wysokość przy tym samym poziomym rozwinięciu, tym bardziej strome są schody. Im większe poziome rozwinięcie przy tej samej wysokości, tym łagodniejsze jest wejście.
Długość stopnia. W tym kalkulatorze długość stopnia przyjmowana jest jako równa szerokości schodów B w mm. Jest to wymiar elementu stopnia w poprzek schodów.
Wysokość podstopnicy. Jeżeli podstopnice są uwzględnione, ich wysokość w świetle wyznacza się przez odjęcie grubości stopnia od wysokości podniesienia:
hr = h - t
Znaczenie jest takie, że część całkowitego podniesienia jest już zajęta przez samą grubość stopnia, dlatego widoczna wysokość podstopnicy jest mniejsza niż pełna wysokość jednego podniesienia.
Liczba podstopnic. Dla podstopnic stosuje się tę samą liczbę co dla podniesień, czyli N. Jeżeli górny stopień znajduje się poniżej poziomu górnej kondygnacji, liczba podstopnic jest o jeden większa niż liczba górnych stopni.
Skośny rozstaw stopni. Aby zbudować zębatą linię policzka, najpierw oblicza się odległość między sąsiednimi stopniami wzdłuż nachylenia:
s = √(h2 + a2)
Jest to geometryczna długość jednego powtarzalnego odcinka wzdłuż nachylenia schodów.
Długość górnej krawędzi policzka. Górną krawędź policzka oblicza się z całkowitej wysokości zestawu stopni z uwzględnieniem grubości stopnia:
ltop = (h × n - t) / sin α
Znaczenie tego wzoru polega na przeliczeniu całkowitej wysokości pionowej na długość skośną z użyciem rzeczywistego kąta schodów.
Długość dolnej krawędzi policzka. Dolną krawędź otrzymuje się z krawędzi górnej przez odjęcie odcinków związanych z szerokością policzka lub bocznego elementu nośnego:
lbot = ltop - k × tan α - k / tan α
W ten sposób kalkulator uwzględnia wycięcia na dole i u góry, które wynikają z tego, że element nośny ma skończoną szerokość.
Długość poręczy. Poręcz oblicza się jako sumę skośnych odcinków wzdłuż schodów oraz dodatkowego przedłużenia górnego:
lhandrail = n × s + k × tan α + Δ
Tutaj Δ = 0, jeżeli górny stopień znajduje się na poziomie górnej kondygnacji, oraz Δ = b, jeżeli górny stopień znajduje się poniżej poziomu górnej kondygnacji. Oznacza to, że gdy schody kończą się poniżej górnej kondygnacji, kalkulator dodaje jeszcze jeden poziomy odcinek równy głębokości stopnia.
Kąt nachylenia. W tym kalkulatorze zakres 30-40° jest wyróżniony jako komfortowy punkt odniesienia. Łagodniejsze schody zwykle wymagają więcej miejsca, natomiast bardziej strome schody sprawiają, że wchodzenie i schodzenie jest mniej wygodne.
Wysokość stopnia. Dla wygodnego użytkowania często stosuje się zakres 150-200 mm. Przy niższych wartościach schody stają się bardziej rozciągnięte w rzucie, natomiast przy wyższych wartościach krok staje się bardziej stromy i bardziej męczący.
Głębokość stopnia. Powszechnie stosowany zakres orientacyjny dla schodów w budynkach mieszkalnych to 270-320 mm. Jest to zakres, w którym stopa zwykle opiera się pewnie, bez zbyt krótkiego lub zbyt wydłużonego rytmu chodu.
Ogólna podstawa projektowania. Przy weryfikacji projektu ogólnym odniesieniem jest zwykle EN 1990 Eurokod. Podstawy projektowania konstrukcji. Norma ta określa ogólne podejście do niezawodności, kombinacji oddziaływań i stanów granicznych.
Obciążenia. Dla obciążeń stałych i użytkowych zwykle stosuje się EN 1991-1-1 Eurokod 1. Oddziaływania na konstrukcje. Oddziaływania ogólne. Ciężar objętościowy, ciężar własny, obciążenia użytkowe w budynkach. To właśnie ta norma służy do określania obciążeń projektowych dla biegów schodowych, spoczników i balustrad w ramach pełnego projektu.
Materiał nośny. Dla schodów drewnianych nośność zwykle sprawdza się według EN 1995-1-1 Eurokod 5. Projektowanie konstrukcji drewnianych. Postanowienia ogólne i zasady dla budynków, a dla schodów stalowych według EN 1993-1-1 Eurokod 3. Projektowanie konstrukcji stalowych. Reguły ogólne i reguły dla budynków. Ten kalkulator nie wykonuje tych sprawdzeń i zamiast tego dostarcza geometrię do dalszej weryfikacji inżynierskiej.
Zależy to od położenia górnego stopnia względem poziomu górnej kondygnacji. Jeżeli ostatni stopień znajduje się poniżej poziomu gotowej podłogi, dodawane jest jeszcze jedno podniesienie do poziomu górnej kondygnacji, dlatego wysokość stopnia oblicza się z n + 1, a nie tylko z liczby górnych stopni.
Ponieważ kalkulator dodaje do podstawowego rzutu poziomego nosek stopnia i, gdy to potrzebne, grubość podstopnicy. W rezultacie podaje konstrukcyjną głębokość gotowego stopnia, a nie tylko geometryczne rozwinięcie wewnątrz otworu.
Nie są to dwa różne elementy, lecz dwa charakterystyczne wymiary tego samego bocznego elementu nośnego po ustaleniu kąta schodów i uwzględnieniu jego szerokości. Wymiary te są przydatne przy trasowaniu elementu, wykonywaniu wycięć i sprawdzaniu, czy policzek mieści się w dostępnym otworze.
Tak, dla geometrii prostych schodów jednobiegowych obliczenie jest odpowiednie w obu przypadkach, ponieważ logika rozmieszczenia stopni i wyznaczania nachylenia jest taka sama. Jednak nośność, sztywność, ugięcie, detale połączeń i wymagania dotyczące balustrad trzeba sprawdzać oddzielnie dla rzeczywistego materiału konstrukcyjnego.
Do doboru wymiarów, proporcji i wstępnego detalowania zwykle jest wystarczający. Dla projektu końcowego, zwłaszcza przy większych rozpiętościach, wyższych obciążeniach lub niestandardowych detalach, nadal konieczna jest oddzielna weryfikacja konstrukcyjna oraz sprawdzenie zgodności z obowiązującymi lokalnymi wymaganiami budowlanymi.